Bodrumda su biriktiğinde, kaynağı anlamak için suya basmadan ve güvenli bir noktadan suyun nereden geldiğini, hangi koşullarda başladığını gözlemleyin. Renk ve koku ek ipucu verebilir ancak suyun güvenli olduğunu göstermez.
Gözleme başlamadan önce elektrik güvenliğini sağlayın; elektriği kesmek için kesinlikle ıslak alana girmeyin. Yalnızca sigorta panosu ve bastığınız zemin tamamen kuruysa, suya hiç yaklaşmadan bodrum katının şalterini kapatın. Pano ıslak bir alandaysa, duvarında nemlenme varsa veya su priz ve cihaz seviyesine ulaşmışsa panoya dokunmayın. Tehlike varsa alandan uzaklaşın ve duruma uygun acil yardım (112 Acil Çağrı Merkezi) ya da elektrik dağıtım birimiyle (ALO 186) iletişime geçin.
Uzaktan bakıldığında yalnızca yağış sırasında kapı altından, pencere boşluğundan veya duvar dibinden giren su dış yüzey sızıntısına ve yalıtım açıklıklarına işaret eder. Yer süzgeci, duş veya klozetten yükselen bulanık su atık su hattındaki geri tepmeyi; yağış ve gider kullanımı yokken biriken su ise temiz su tesisatındaki bir kaçağı düşündürür.
Suyun Çıktığı Nokta ve Görünümü Neyi Gösterir?
| Gözlenen Belirti ve Çıkış Noktası | Olası Kaynak | Evde Uygulanabilecek İlk Güvenli Adım |
|---|---|---|
| Yer süzgeci, duş teknesi veya klozetten koyu renkli, tortulu ve ağır kokulu suyun yükselmesi | Bina ana yatay giderinde daralma, parsel rögarında doluluk veya sokak kanalizasyon hattından geri akış | Üst katlardaki dairelerden sifon, çamaşır ve bulaşık makinesi kullanımını durdurmalarını isteyin; suyla temas etmeyin. |
| Şiddetli yağışta pencere kenarı, perde beton dibi veya bina giriş kapısı altından çamurlu su sızması | Dış yağmur ızgarasının kapanması, zemin eğiminin binaya dönük olması veya dış cephe yalıtım açıklığı | Yalnızca kuru ve güvenli bir zeminde durarak, su birikintisine veya araç trafiğine yaklaşmadan dış ızgara üzerindeki yaprak ve poşetleri uzun saplı bir araçla çekin. |
| Sağanak yağış sırasında dışarıdan sızıntı olmadığı halde yer süzgecinden nispeten açık renkli su taşması | Çatı yağmur inişlerinin bina atık su borusuna bağlı olması, drenaj suyunun rögara karışması veya sokak hattının yağışla dolması | Yağış hızı düşene kadar bina içinde çamaşır ve bulaşık makinesi çalıştırılmamasını sağlayın. |
| Yağış veya gider kullanımı yokken su sayacı dönmeye devam ederken biriken berrak su | Şebeke suyu borusu, su deposu bağlantısı veya hidrofor hattında sızıntı | Kuru ve güvenli bir noktadaki daire veya bina ana su vanasını kapatıp su seviyesinin sabitlenip sabitlenmediğini izleyin. |
Su Yükselirken Evde Neye Müdahale Edilir, Neye Dokunulmaz?
Giderden veya duvar dibinden su gelirken ev ortamında yapılabilecek müdahale, bina içi su akışını kesmek ve kuru, güvenli bir noktadan ulaşılan basit yüzey engellerini kaldırmakla sınırlıdır. Geri tepme veya sızıntı sürerken şu uygulamalardan kaçının:
- Taşan gider ağzını bez, poşet veya ağırlıkla tıkamaya çalışmayın: Süzgeci veya klozeti üstten sıkıştırmak boru içindeki basıncı durdurmaz. Atık su, sıkıştırılan malzemeyi yerinden fırlatabileceği gibi şap altındaki boru ek yerlerinden sızarak duvarlara da yürüyebilir.
- Çizme veya eldivene güvenerek su birikintisine girmeyin: Ev tipi koruyucu ekipmanlar elektrik kaçağına, bulanık su altında kalan açık rögar kapaklarına, kesici cisimlere veya kanalizasyon suyundaki mikroorganizmalara karşı tam koruma sağlamaz.
- Su dolu gidere kimyasal açıcı dökmeyin: Geri tepen bir boruya dökülen kostik ve asit bazlı kimyasallar tıkanıklık noktasına ulaşamaz; doğrudan bodrum zeminine yayılan suya karışarak yakıcı buhar ve cilt teması tehlikesi yaratır.
- Su seviyesi kombi veya doğalgaz hattına yaklaşıyorsa alanda kalmayın: Su bodrumdaki kazan, kombi veya doğalgaz borularına ulaşıyorsa ya da ortamda gaz kokusu hissediliyorsa elektrik düğmelerine dokunmadan binadan çıkın ve 187 Doğalgaz Acil hattını arayın.
Bodrum Giderleri Neden Geri Teper veya Duvarlar Neden Sızdırır?
Sokak kotunun altında kalan bodrum katlarında su basması, çoğunlukla bina atık su çıkışının cadde kanalizasyon hattıyla yakın seviyede bulunması veya yüzey suyunun bina çevresindeki toprağa birikmesiyle ilgilidir.
Ana yatay gider borusunda daralma veya eğim kaybı: Üst katlardan inen dikey atık su boruları, bodrum zemininin altından veya tavanından geçen yatay bir boruyla bina dışındaki parsel rögarına bağlanır. Bu yatay hatta biriken donmuş yağ tabakaları, ıslak mendiller, harç kalıntıları ya da boru eğiminin bozulması akışı yavaşlatır. Rögara geçemeyen su, en alt kottaki bodrum süzgecinden veya klozetinden geri döner.
Kot farkı ve çekvalf (geri tepme ventili) durumu: Sağanak yağışlarda sokaktaki ana kanalizasyon hattı tam kapasiteye ulaştığında, su basıncı bina giderine doğru ters akış başlatabilir. Bina çıkışında çekvalf bulunmaması veya mevcut çekvalf kapağının tortu yüzünden açık kalması durumunda dış hattaki su bodrum katına yürür.
Perde beton ve zemin sızıntıları: Gider ağızlarında hiçbir taşma yokken duvar-zemin birleşiminden, boruların duvar geçiş boşluklarından veya şap çatlaklarından su çıkıyorsa sorun atık su borularında değildir. Toprağın suya doyması, bahçe drenaj borularının tıkanması veya dış perde beton yalıtımındaki açıklıklar yağmur suyunu yapı içine taşır ve gider açma yerine dış drenaj veya yalıtım onarımı gerektirir.
Tesisatçı Çağırmadan Önce Hangi Bilgiler Hazırlanmalı?
Bina içi su kullanımı durdurulduğu halde giderden su yükselmeye devam ediyorsa, lağım suyu taşması varsa veya her yağışta aynı noktadan su giriyorsa kameralı veya robot ekipmanla inceleme yapılması gerekir. İstanbul’da gider görüntüleme, tıkanıklık açma veya çekvalf montajı yapan yerlere ulaşmak için TamirciBurada su tesisatçısı firmaları sayfasını inceleyebilir, yapılacak işlemi ve ücret kapsamını doğrudan firmayla görüşebilirsiniz.
Görüşme sırasında şu gözlemleri aktarmak ve kuru, güvenli bir noktadan çekilmiş kısa bir video paylaşmak, firmanın doğru ekipmanla gelmesini kolaylaştırır:
- Suyun tam olarak hangi noktadan çıktığı (banyo süzgeci, klozet, mutfak gideri, duvar dibi veya pencere boşluğu).
- Taşmanın yalnızca yağış sırasında mı yoksa üst katlarda musluk ve makine çalıştığında mı başladığı.
- Bina rögar kapağının yerinin bilinip bilinmediği ve kapağın açılabilir durumda olup olmadığı.
- Daha önce bina veya daire hattına çekvalf takılıp takılmadığı.
İşleme başlanmadan önce kapsamı ve maliyeti netleştirmek için firmaya şu soruları yöneltebilirsiniz:
- Görüntüleme ve açma ücreti birlikte mi hesaplanıyor? Boru içini görmek için kameralı görüntüleme yapılacaksa, bu işlem robotla açma ücretine dahil mi yoksa ayrı bir kalem olarak mı fiyatlandırılıyor?
- Müdahale hangi mesafeyi kapsıyor? Verilen fiyat yalnızca daire içi gider kolunu mu, yoksa bina önündeki parsel rögarına kadar uzanan yatay hattı da kapsıyor mu?
- Kırma veya parça değişimi hangi bulguya dayanıyor? Zemin kırılması, boru yenilenmesi veya çekvalf değişimi önerilirse, kamera ekranında boru çökmesi, conta ayrılması ya da kök girmesi gibi somut hasar noktasını görebilir miyim?
- Zemin onarımı fiyata dahil mi? Çekvalf montajı veya boru tamiri için şap ve fayans kırılırsa, işlem sonunda zeminin kapatılması ve eski haline getirilmesi yapılacak işin kapsamında yer alıyor mu?
Onarım Sonrasında Hattın Düzeldiği Nasıl Anlaşılır?
Tıkanıklık açıldıktan veya onarım yapıldıktan sonra biriken suyun çekilmiş olması, boru hattının tam kapasiteyle çalıştığını tek başına doğrulamaz. Müdahaleyi izleyen ilk birkaç gün içinde üst katlarda çamaşır makinesi su boşaltırken veya sifon çekildiğinde bodrumdaki yer süzgecinden "gurgulama" sesi gelip gelmediğini dinleyin. Süzgeçten hava kabarcığı çıkması veya suyun yavaş çekilmesi, ana yatay boruda kısmi bir daralma kaldığını ya da bina havalandırma (havalık) borusunun yeterli hava almadığını akla getirir. Ancak bu belirtiler tek başına kesin teşhis koydurmadığından hattın kameralı incelemeyle yeniden değerlendirilmesi yerinde olur.
Hatta çekvalf veya temizleme kapağı bulunuyorsa, bu noktaların üzerini sabit dolap, fayans veya harçla kapatmayın; müdahale kapağını her zaman kolayca açılabilir bırakın. Çekvalflerin iç mekanizması modele göre değiştiğinden, periyodik temizlik ve kapak kontrolünü üretici talimatına göre veya tesisatçı desteğiyle yaptırın.
Yağış mevsimi öncesinde bina girişindeki ve bahçedeki yağmur ızgaralarının çevresini de kontrol edin. Suya veya araç trafiğine yaklaşmadan, kuru ve güvenli bir zeminden yapacağınız basit yüzey temizliğiyle yaprak ve poşetlerin ızgarayı kapatmasını önleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
İSKİ’yi (ALO 185) mi yoksa özel su tesisatçısını mı aramalıyım?
Taşma bina parsel sınırları içindeki borulardan, apartman içi yatay kolondan veya binanın kendi bahçe rögarından kaynaklanıyorsa müdahale bina yönetiminin sorumluluğundadır ve özel tesisat firmasıyla görüşülür. Sokaktaki ana rögar kapağından caddeye su taşıyorsa veya aynı sokaktaki birden fazla binanın bodrumunu aynı anda su basıyorsa sorun kamusal şebeke hattındadır; ALO 185 üzerinden İSKİ’ye arıza kaydı açılmalıdır.
Üst katlarda musluk açılmadığı ve yağmur yağmadığı halde giderden neden su yükselir?
Görünür bir su kullanımı ve yağış yokken giderden su çıkması, sokaktaki ana kanalizasyon hattında veya komşu binalarla ortak kullanılan rögarda oluşan bir tıkanıklığın bina borusuna geri yürümesinden ileri gelebilir. Bir diğer olasılık, üst dairelerden birinde takılı kalan rezervuar iç takımının, açık unutulan bir musluğun veya su arıtma cihazı atık hattının fark edilmeden ana boruya saatlerce su göndermesidir. Bina su sayaçlarının dönüp dönmediğine ve dış rögar kapağı çevresinde taşma olup olmadığına bakarak ilk ayrımı yapabilirsiniz.
Bodrum katındaki yer süzgecini betonla kapatmak geri tepmeyi durdurur mu?
Yer süzgecini betonla körlemek geri tepmeyi durdurmaz; su bu kez aynı kattaki klozet, duş veya çamaşır makinesi giderinden taşar ya da şap altındaki boru ek yerlerinden duvarlara sızar. Kullanılmayan bir gideri iptal etmek için beton dökmek yerine boru yapısına uygun mekanik kör tapa veya geri tepme önleyici süzgeç seçenekleri tesisatçıyla görüşülmelidir.
Su çekildikten sonra bodrum katının temizliği ve dezenfeksiyonu nasıl yapılmalı?
Temizliğe başlamadan önce elektriğin güvenli biçimde kesildiğinden, doğalgaz sızıntısı veya yapısal hasar bulunmadığından ve su girişinin tamamen durduğundan emin olun. Kanalizasyon karışımı suyun temas ettiği yüzeylerde önce çamur ve katı kalıntıları uzaklaştırın; zemini su ve deterjanla yıkayıp duruladıktan sonra uygun bir dezenfektanı ürün etiketindeki talimata göre uygulayın. Çamaşır suyunu kireç çözücü, tuz ruhu, sirke veya amonyaklı temizleyicilerle kesinlikle karıştırmayın; ortaya çıkan zehirli gaz kapalı bodrum ortamında hızla birikir. Kirli su alçıpan duvarlara veya yalıtım malzemelerine işlemişse profesyonel kurutma desteği alın.
